1 верасня Amnesty International апублікавала заяву: беларускія ўлады ўзмацняюць ціск на студэнтаў, выпускнікоў і супрацоўнікаў Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта (ЕГУ) у Вільні — і на іх сваякоў, якія засталіся ў Беларусі.
Што адбываецца
- 14 красавіка 2026 года Вярхоўны суд Беларусі прызнаў ЕГУ «экстрэмісцкай арганізацыяй» — мы пісалі пра гэта.
- 2–4 чэрвеня сілавікі правялі па ўсёй краіне скаардынаваныя ператрусы і допыты людзей, звязаных з універсітэтам. «Вясна» налічыла больш за 60 ператрусаў.
- Цяперашнія і былыя студэнты расказалі BBC пра пагрозы з боку КДБ, спробы завербаваць іх у таемныя інфарматары і затрыманні без сувязі са знешнім светам.
- Сваякам у Беларусі, паводле наяўных звестак, пагражалі крымінальным пераследам, калі студэнты не адлічацца з ЕГУ або не вернуцца.
- Следчыя пагражалі «экстрэмісцкімі» абвінавачваннямі — у тым ліку заднім лікам, за аплату навучання ў ЕГУ пачынаючы з 2016 года.
- Да 17 жніўня «Вясна» ўстанавіла не менш за 175 пацярпелых.
Дырэктарка Amnesty па Усходняй Еўропе і Цэнтральнай Азіі Мары Стратэрс назвала тое, што адбываецца, «трывожным новым паваротам» у кампаніі супраць універсітэта: запалохванне цяпер распаўсюджваецца і на сваякоў. Amnesty папярэджвае пра магчымы «антыэкстрэмісцкі» працэс супраць студэнтаў, выпускнікоў, супрацоўнікаў і іх блізкіх.
Чаго патрабуе Amnesty
Беларускія ўлады павінны спыніць кампанію і зняць з ЕГУ ярлык «экстрэмісцкай арганізацыі». Міжнародная супольнасць — узмацніць ціск на Мінск. Улады Літвы — аператыўна расследаваць усе паведамленні пра парушэнні правоў студэнтаў ЕГУ.
Калі гэта тычыцца цябе
Калі ты вучышся або вучыўся ў ЕГУ і табе ці тваім блізкім паступаюць пагрозы — не заставайся з гэтым сам-насам. Фіксуй усё, што адбываецца, звярніся да праваабаронцаў «Вясны» або напішы нам — падкажам, куды звярнуцца. Перад любой паездкай у Беларусь цвяроза ацэньвай рызыкі.
Крыніцы: Amnesty International, праваабарончы цэнтр «Вясна».